اثرات درمانی میدانهای مغناطیسی
برای سالها، مشاهدات کلینیکی و آزمایشگاهی از اثرات میدانهای مغناطیسی روی بافتهای مختلف و متعدد ارگانهای حیوانی و انسانی، بسیاری از محققین را برانگیخته است تا با انجام مطالعات کلینیکی – آزمایشگاهی، مکانیسم عمل Pulse Magnetic Fieldرا روی سلول های بافتهای مختلف تشریح کنند.
در حقیقت از بافت Epithelial تا بافت عصبی، بافت کلاژنی در همه اشکال آناتومیک – فانکشنال، بافت نرم عضلانی، به عبارت دیگر درهر نوع سلولی که تحت آزمایش قرار گرفته، نتایج مشاهده شده تاکید داشته بر اثبات اثرات میدان مغناطیسی بر فعالیت المانهای سلولی و یا ساختارها (Structures ).
بر هم کنش بین میدانهای مغناطیسی و ماده(جسم) از نقطه نظر انرژی انتقالی بسیار ناچیز است اما اثرات درمانی می تواند با سیستم های موجود در ارگانیسم های زنده (مثل Inhibition – Catalysis ) تشدید شود.
بر خلاف میدان الکتریکی، یک میدان مغناطیسی می تواند از تمام ساختارهای زنده عبور کند. میدانهای مغناطیسی بر روی شارژ الکتریکی با اثرات الکترومغناطیسی نیرو وارد می کنند. میدانهای مغناطیسی و الکتریکی وابسته به هم هستند. همه عملکردهای بیولوژیکی نیازمند میدانهای الکترومغناطیسی می باشند.
جریانهای مولکولی خصوصیت مغناطیسی هر ساختار را ثابت می کنند، ضمن اینکه حرکات یونی منجر به فعالیت اجزاء مگنتیکی عضلات، اعصاب و سیستم گردش خون می شود.
موفقیت های بدست آمده طی سالهای اخیر با استفاده از Pulse Magnetic Field در زمینه درمانهای استئوپاتیک و آرتروپاتیک آگاهی بیولوژیستی را در زمینه مکانیسم عمل این میدانهای مغناطیسی افزایش داده است، همچنین کلینیسین ها را در استفاده درمانی از آن ترغیب کرده است. در زمره میدانهای مغناطیسی به کار رفته آنهائی که از فرکانس پائین زیرHz 100 و شدت پائین، زیر 100gauss ، استفاده کردند، نتایج بهتری را در حوزه کاربرد وسیع تری نشان دادند. به علت خصوصیاتشان ، این میدانها ابتدا تحت نام ELF ( Extremely low Frequency ) شناخته می شوند.
1 : عمل متقابل بین Pulsed Magnetic Field و Biologic Membranes
در زیر نتایج مطالعات آزمایشگاهی – کلینیکی بیان می شود:
- افزایش الاسیسته و مقاومت در برابر کشش غشاء
- تاثیر بر روی بسیاری از سیستم های آنزیماتیک غشاء و بین سلولی
- اثر بر روی فرآیند بازسازی کبدی
- اثر بر روی نسبت بین آنتی ژن و آنتی بادی
- بهبود Permeability غشاء سلولی و بنابراین کمک به ایجاد تعادل یون در دو طرف آن در حقیقت در بسیاری از بیماریهای سخت، پتانسیل غشاء در مقایسه با شرایط فیزیولوژیک تغییر می کند. این مشاهدات به تغییر ساختار یا ارگانهای لیپوپروتئینی غشاء اشاره دارد که توزیع یونی در دو طرف آن به حداقل اختلاف با شرایط فیزیولوژیک خود رسیده است.
- د ربرخی موارد PMF میتواند اثر یکسانی بر مواردی که با اشباع خارج سلول مختلفی از یونهای کلیسم ، سدیم و پتاسیم در برخی فرآیندهای درون سلول مواجهند دارد.
- شار مغناطیسی شبکه یونی بین غشاء تحت تاثیر قرار می گیرد که برای هر سرعت این شار مغناطیسی یونی، یک فرکانس خاص در نظر گرفته می شود.
2 : اثراتVascular و Circulatory میدانهای مغناطیسی
در زیر نتایج مطالعات متعددی را که بر اثرات میدانهای مغناطیسی بر اجزاء عروقی بیماریهای ارتوپدیک و روماتولوژیک انجام گرفته را اشاره می کنیم:
- بهبود تشکیل مجاری عروقی
- اتساع عروقی
- افزایش جریان عروقی
- افزایش الاستیسیته غشاء سلولی
- افزایشvascularization و گردش خون که در ترموگرام مشخص شده است.
روش ترموگرافی به طور مشخص اثرات میدانهای مغناطیسی را روی انسان نشان داده است.
3 : PMF و Osteogenesis
اکثریت مطالعات کلینیکی و آزمایشگاهی، که با حساسیت علمی انجام شده بر تاثیر میدانهای مغناطیسی بر استخوان و کلاژن تاکید داشته است.
1-3 : اثر پیزوالکتریک، تحریک استخوان سازی
مکانیزم عمل میدانهای مغناطیسی بر بافت استخوانی به یک سری عوامل بستگی دارد که یکی از مهمترین آنها اثر پیزوالکتریک می باشد. این اثر عبارت است از قابلیت تعدادی از کریستالها در تبدیل نوسانات الکتریکی به نوسانات مکانیکی و بالعکس.
ثابت شده که با توجه به خاصیت پیزوالکتریک استخوانها، امکان ایجاد لرزشهای الاستیک برای قویتر کردن یا جایگزین کردن عملکرد از دست رفته یا مختل شده از طریق تحریکات الکترومغناطیس مصنوعی وجود داشته و نیز چنین خاصیتی میتواند در مورد دیواره رگهای خونی نیز کاربرد داشته باشد.
نقاط فشاری استخوان با جذب یونهای منفی دارای پلاریزه منفی می باشد نقاطی که تحت کشش میباشند از طریق جذب یونهای مثبت دارای پلاریزه مثبت است. در مناطقی که پلاریزه منفی دارد، شروع تشکیل کال استخوانی قابل مشاهده است در حالیکه نقاط در نقاط تحت کشش با پلاریزه مثبت واکنش کمی ایجاد شده یا اصلا واکنشی شکل نمی گیرد وحتی باز جذب استخوان نیز قابل مشاهده است. درنواحی دارای فعالیت وسیع استخوانسازی – مانند یک استئوتومی گسترده – پلاریزاسیون منفی کاملا مشخص است که در فرآیند ترمیم استخوانی اینحالت تشدید می یابد.
از مطالب بالا اینطور استنتاج می شود که استخوان دارای یک سیکل بیوالکتریک طبیعی می باشد که در طی این سیکل هرگونه نیروی متفاوتی میدان الکترومغناطیسی ایجاد کرده که نقش یک واکنش هشدار دهنده را در رشد منظم ، بازسازی و ترمیم استخوان بازی می کند.
عملکرد میدانهای مغناطیسی مدیون دو مکانیزم است: از طرفی یک عملکرد مستقیم مغناطیسی و از طرف دیگر ایجاد یک عملکرد الکتریکی القائی. هدف نهایی نوسانات پتانسیل الکتریکی القائی تولید لرزشهای الاستیک بافت همبند می باشد.
2-3: تشکیل کال استخوانی
فرآیند تشکیل کال استخوانی بطور فعال از طریق ساخت و سپس ته نشینی فیبرهای کلاژن آغاز می گردد.
مطالعات میکروسکوپی الکترونی نشان داده است که مایوسیت های M (متابولیک) منبع وسیعی ار فیبرهای کلاژن را دارا میباشند؛ در بافتها فعالیت متابولیک این سلولها تحت عمل میدانهای مغناطیسی منقطع با شدت ضعیف و فرکانس پائین ، افزایش می یابد. همزمان با این فرآیند، نظم و جهت یابی ساختاری پروتئین ها در جهت میدان مغناطیسی شکل می گیرد.
سایر فاکتورهایی که توسط کاربرد میدانهای مغناطیسی تحت تاثیر قرار می گیرند عبارت اند از یونوفروزیس ، افزایش سرعت جابجایی مواد معدنی که ممکن است بر روی جهت یابی فیبرهای کلاژن نقش داشته باشد و وسکولاریزاسیون که اغلب در تمام موارد کاربرد میدانهای مغناطیسی منقطع افزایش می یابد.ممکن است چنین گفته شود که نه تنها چنین تحریکات القایی توسط میدانهای مغناطیسی، برتون و تعادل مواد مختلف تاثیر گذار است. بلکه بر ساختار و جهت یابی آنها نیز موثر است.
3-3: میدانهای مغناطیسی منقطع و تنفس سلولی :
اثرات سودمند پالسهای الکترومغناطیسی بر سطح سلولی بطور مستقیم با افزایش فرکانس و یا شدت افزایش نمی یابد؛ در حقیقت شدت مطلوبی وجود دارد که نباید از آن حد افزایش یابد که با توجه به گزارشات و مطالعات مختلف حدود 50 گوس می باشد.در این شدت واکنش های آنزیمی که تنفس سلولی را تنظیم می کنند در حد مطلوب می باشد.
اگر ما میدانهای مغناطسی را با اثر پارامغناطیس اکسیژن در سطح سلولی به تقابل در آوریم میتوانیم انتظار پاسخ بیولوژیکی را داشته باشیم . این یک مورد دیگر از مواردی است که عملکرد مطلوب میدانهای مغناطیسی را مشخص می سازد : اثر اکسیژن در سطح سلولی بر متابولیسم.
چند بحث کلینیکی تائید کننده این تئوری :
• افزایش سرعت فرآیند ترمیم در ضایعات بافت نرم و استخوان
• تاثیرات سودمند ساختاری که بطور عمده تحت تاثیر انتشار اکسیژن می باشد مانند غضروف
• تشدید درد در شروع درمان در بیمارانی که ضایعات عروقی دارند و چنین پسرفتی در طی درمان شاید مربوط به مصرف کامل اکسیژن در سطح سلولی باشد.
• اثرات دلخواه به دست آمده در ضایعات تروفیک منشاء گردش خون محیطی
4 : میدانهای مغناطیسی و اثر بر اکسیژن
تحت تاثیر میدانهای مغناطیسی منقطع فشار نسبی اکسیژن (po2 ) افزایش یافته و پس از قطع میدان مغناطیسی به میزان اولیه خود باز می گردد.
|